เว้นวิจารณ์ว่างเว้น                  สดับฟัง
                                                 เว้นที่ถามอันยัง                          ไป่รู้
                                                 เว้นเล่าลิขิตสัง-                           เกตว่าง เว้นนา
                                                 เว้นดั่งกล่าวว่าผู้                          ปราชญ์ได้ฤๅมี
ถอดความ
หากเราไม่รู้จักการฟัง การคิด การถาม และการเขียน เราจะเป็นนักปราชญ์ไม่ได้
ความรู้ที่ได้
ถ้าอยากเป็นนักปราชญ์ต้องรู้จักการฟัง การคิด การถาม และการเขียนอย่างสม่ำเสมอ

                                                       รู้น้อยว่ามากรู้                         เริงใจ
                                                 กลกบเกิดอยู่ใน                            สระจ้อย
                                                 ไป่เห็นชเลไกล                             กลางสมุทร
                                                 ชมว่าน้ำบ่อน้อย                            มากล้ำลึกเหลือ
ถอดความ
คนที่รู้น้อยแล้วชอบอวดว่าตนรู้มากเปรียบเหมือนกบในสระน้ำจะคิดว่าสระนั้นใหญ่โตเพราะไม่เคยเห็นทะเลหรือมหาสมุทรว่าใหญ่กว่าสระของตนเองขนาดไหน
ข้อคิดที่ได้
คนเราไม่ควรโอ้อวดตัวเอง เพราะในโลกนี้มีอะไรที่เราต้องเรียนรู้อีกมาก

                                                       เสียสินสงวนศักดิ์ไว้                     วงศ์หงส์
                                                  เสียศักดิ์สู้ประสงค์                            สิ่งรู้
                                                  เสียรู้เร่งดำรง ความสัตย์                   ไว้นา
                                                  เสียสัตย์อย่าเสียสู้                             ชีพม้วยมรณา
ถอดความ
เรายอมเสียเงินทองซึ่งหามาด้วยความยากลำบากเพื่อรักศักดิ์ศรีของเราไว้และเรายอมเสียศักดิ์ศรีเพื่อแลกกับความรู้ยอมเสียความรู้เพื่อที่จะรักษาความซื่อสัตย์สุจริตของเราไว้ ถ้าจะให้เราเสียความสู้สัตย์สุจริตเรายอมตายดีกว่า
ข้อคิดที่ได้
เรายอมตายดีกว่าที่จะยอมเป็นคนที่ไม่มีความซื่อสัตย์สุจริต


                                                              ตัดจันทน์ฟันม่วงไม้                    จัมบก
                                                          แปลงปลูกหนามลามรก                   รอบเรื้อ
                                                          ฆ่าหงส์มยุรนก                               กระเหว่า เสียนา
                                                          เลี้ยงหมู่กากินเนื้อ                          ว่ารู้ลีลา
ถอดความ
หากเราตัดต้นจันทน์ซึ่งเป็นพันธุ์ไม้ที่มีราคาฟันต้นมะม่วงทิ้งแล้วปลูกหนามแทนฆ่าหงส์และนกยูงเอาเนื้อมาเลี้ยงนกกาซึ่งมันไม่คุ้มกับประโยชน์ที่ควรจะได้ก็เหมือนเราเป็นคนโง่
ข้อคิดที่ได้
การทำลายสิ่งที่มีประโยชน์ เพื่อสิ่งที่ไม่มีประโยชน์ นับเป็นการกระทำที่สูญเปล่า

                                                               น้ำเคี้ยวยูงว่าเงี้ยว                        ยูงตาม
                                                          ทรายเหลือบหางยูงงาม                     ว่าหญ้า
                                                          ตาทรายยิ่งนิลวาม                             พรายเพริศ
                                                          ลิงว่าหว้าหวังหว้า                               หว่าดิ้นโดดตาม
ถอดความ
สายน้ำที่คดเคี้ยวนกยูงคิดว่างูจึงเดินตามเนื้อทรายเห็นหางนกยูงคิดว่าหญ้าก็จะเดินตามไปกินตาของเนื้อทรายวาวทำให้ลิงคิดว่าเป็นลูกหว้าจึงเดินตามเพื่อจะไปกิน
ข้อคิดที่ได้
ก่อนที่จะเชื่ออะไรหรือทำตามใครควรคิดดูให้รอบคอบเสียก่อนจะได้ไม่ถูกหลอกง่ายๆ

                                                              พระสมุทรสุดลึกล้น                           คณนา
                                                          สายดิ่งทิ้งทอดมา                                  หยั่งได้
                                                          เขาสูงอาจวัดวา                                    กำหนด
                                                          จิตมนุษย์นี้ไซร้                                     ยากแท้หยั่งถึง
ถอดความ
วามลึกของมหาสมุทรเราสามารถวัดได้ ภูเขาสูงเราก็สามารถวัดได้ แต่จิตใจของมนุษย์เราไม่สามารถที่จะรู้ได้ว่าเขาคิดอย่างไร
ข้อคิดที่ได้
เราไม่ควรไว้ใจใครง่าย ๆ เพราะเราไม่สามารถรู้ได้ว่าที่แท้จริงแล้วใจเขาคิดอย่างไร

                                                                  รักกันอยู่ขอบฟ้า                              เขาเขียว
                                                              เสมออยู่หอแห่งเดียว                           ร่วมห้อง
                                                              ชังกันบ่แลเหลียว                                 ตาต่อ กันนา
                                                              เหมือนขอบฟ้ามาป้อง                          ป่าไม้มาบัง
ถอดความ
คนรักกันถึงอยู่ไกลสุดหล้าฟ้าเขียวก็เหมือนอยู่ใกล้กัน แต่คนที่เกลียดกันแม้จะอยู่ใกล้กันก็เหมือนอยู่ไกลกันเพราะไม่ได้ใส่ใจกัน
ข้อคิดที่ได้
คนที่รักกันจะมีใจคิดถึงกันอยู่เสมอ แต่คนเกลียดกันจะไม่สนใจกันและกัน

                                                                 ให้ท่านท่านจักให้                              ตอบสนอง
                                                             นบท่านท่านจักปอง                                นอบไหว้
                                                             รักท่านท่านควรครอง                             ความรัก เรานา
                                                             สามสิ่งนี้เว้นไว้                                       แต่ผู้ทรชน
ถอดความ
การให้ การไหว้ และความรักหากเราให้กับคนเลวเราจะไม่ได้รับสิ่งใดตอบแทนเลย
ข้อคิดที่ได้
เราควรให้สิ่งที่ดี ๆ กับคนดี ไม่ควรให้กับคนชั่วเพราะเราจะไม่ได้อะไรกลับมาเลย.